سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

1596

تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى)

ترجمه : معناى ثبوت مفهوم و عدم ثبوت آن مرحوم مصنّف مىفرماين : از مطالبى كه ذكر شد روشن مىگردد نزاع در اينكه مفهوم ثابت است يا ثابت نيست حقيقتا معنايش اينست كه : قضيّه شرطيّه يا وصفيّه يا غير اين دو از قضاياى مورد كلام آيا به واسطه وضع واضع يا قرينه عامه كه همان قرينه حكمت باشد بر خصوصيّتى كه مستلزم قضيّه منطوقى است دلالت دارد چنانچه قائلين به ثبوت گفته يا چنين دلالتى وجود ندارد همان‌طورىكه منكرين ثبوت مفهوم به آن معتقد هستند . تحرير و شرح مؤلّف گويد : مقصود اينست كه نزاع باحثين از مفهوم در اين نيست كه پس از قبول داشتن وجود مفهوم و عدم اختلاف در آن يكى منكر حجّيّت آن بوده و ديگرى مثبت آن باشد چه آنكه اگر مفهوم را ثابت دانستيم ديگر معنائى براى حجّت نبودن آن وجود ندارد چه آنكه حجّيّت مفهوم همان ثبوت آن مىباشد پس اگر در ظاهر كلمات اين‌طور آمده : آيا مفهوم حجّت است يا حجّت نيست . مقصود اينست كه : آيا مفهوم ثابت است يا ثابت نمىباشد . و منظور از ثبوت مفهوم همان‌طورىكه توضيح آن گذشت آنست كه قضيّه منطوقى بر خصوصيّتى كه لازمه آن است دلالت داشته باشد اعمّ از آنكه خصوصيّت مزبور مستند به وضع بوده يا به كمك قرينه حكمت استفاده شده باشد . قوله : و عدمه : يعنى و عدم الثّبوت .